De wandelende haai van Raja Ampat, klein en gevlekt, leeft alleen in Raja Ampat en loopt met zijn vinnen over de bodem. Je zoekt hem het hele jaar bij Cape Kri, 's nachts boven op het rif, en bij Magic Mountain, ten zuiden van Misool; hij is ongevaarlijk en bijna bedreigd, dus je kijkt zonder aan te raken.
Waar duik je om de wandelende haai van Raja Ampat te zien?
Indonesië
Hoe herken je de wandelende haai van Raja Ampat?
De wandelende haai van Raja Ampat, ook epaulethaai van Raja Ampat of gespikkelde bamboehaai genoemd, is een kleine haai met een slank, langgerekt lijf dat uitloopt in een lange, rechte staart. Hij wordt nauwelijks groter dan 75 centimeter, de lengte van het grootste exemplaar dat in Raja Ampat is gemeten, en is volwassen vanaf ongeveer 56 centimeter. Het lijf is rozebeige tot crème, bezaaid met kleine bruine vlekjes, rond of ovaal, die op sommige plaatsen samenkomen tot acht of negen donkerdere banden over lijf en staart. Achter de kop, boven de borstvin, bootst een grote, ovale zwarte vlek met een witte onderrand een oog na: dat is de epaulet waaraan de groep zijn naam dankt. Een kleinere vlek in de vorm van een acht staat eronder, en twee grote vlekken tekenen de wang vlak achter het oog. De borst- en buikvinnen, breed en rond als peddels, dienen hem als poten.
Wandelende haai van Raja Ampat in beeld
Hoe leeft de wandelende haai?
Het is een haai van ondiep water, die op koraalriffen, in zeegrasvelden en in mangroves leeft, van de getijdenzone tot zo'n tien meter diep. Hij is een nachtdier: overdag zit hij verstopt in rifspleten of onder koraal, en als het donker wordt, gaat hij op jacht. Dan verplaatst hij zich lopend over de bodem, beurtelings steunend op zijn borst- en buikvinnen, en doorzoekt hij koraal en puin op kleine ongewervelden: slakken, krabben en wormen. Hij is eierleggend: het vrouwtje legt haar eieren per twee, in eikapsels, en het embryo leeft alleen van zijn dooier.
Waar en wanneer zie je de wandelende haai in Raja Ampat?
De wandelende haai leeft alleen in Raja Ampat, en bij twee van onze duikspots in de archipel staat hij in de kalender, het hele jaar door. Bij Cape Kri, de oostpunt van het eiland Kri, in de Straat Dampier, zoek je hem tijdens een nachtduik boven op het rif; het huisrif van het resort, dat je overdag en 's nachts vanaf de steiger duikt, heeft er ook. Bij Magic Mountain, de onderzeese berg ten zuiden van Misool, verstopt hij zich in de hoekjes van de top. Beide duikspots hebben hun beste seizoen van oktober tot april, en bij Magic Mountain wordt van juni tot september weinig gedoken.
Is de wandelende haai bedreigd?
De wandelende haai werd in 1824 beschreven door Quoy en Gaimard en vernoemd naar de zeevaarder Louis de Freycinet, die het eerste exemplaar had meegebracht. Hij werd lang verward met een verwante soort uit Papoea-Nieuw-Guinea, Hemiscyllium michaeli, beschreven in 2010, met grotere vlekken en een duidelijkere epaulet: veel boeken tonen de ene soort onder de naam van de andere. Door zijn piepkleine verspreidingsgebied is hij kwetsbaar voor kustontwikkeling, gerichte visserij en opwarmend water. De IUCN classificeert hem in de beoordeling van 2020 als bijna bedreigd, en Indonesië heeft zijn wandelende haaien in 2023 volledig beschermd.
Onze tip
Zoek hem tijdens een nachtduik boven op het rif, terwijl je met je lamp langzaam over het koraal en het puin schijnt. Als je hem vindt, houd de lichtbundel uit zijn ogen en volg zijn wandeling op afstand, zonder hem de weg af te snijden of tegen het koraal klem te zetten. Kom niet te dichtbij: op een goede afstand blijft hij voor je ogen jagen.