Zijdehaai

Hoe herken je de zijdehaai?

De zijdehaai is een middelgrote tot grote haai, gemiddeld 2,5 meter, hooguit 3,5 meter en 346 kilo, met een slank, gestroomlijnd lichaam. De rug is metaalachtig bronsgrijs en kleurt goudachtig in bepaald licht, de buik is wit. Drie details onderscheiden hem van de andere grijze haaien van de open zee: lange, smalle borstvinnen in de vorm van een sikkel; een vrij kleine eerste rugvin, achter de borstvinnen geplaatst, met een gebogen achterrand; en een piepkleine tweede rugvin die uitloopt in een lange draad. De snuit is lang en afgerond, de ogen zijn rond. Zijn huid, met fijne, dicht opeen staande huidtandjes, heeft hem zijn naam gegeven.

Hoe leeft de zijdehaai?

Het is een haai van de open zee, in alle tropische oceanen waar het water warmer is dan 23 °C, van het oppervlak tot 200 meter, soms tot 500. Hij jaagt in groep op beenvissen, zoals tonijnen, makrelen en sardines, en op koppotigen, en drijft de scholen soms samen tot een bal. Omdat hij de scholen tonijn trouw volgt, is hij de vaakst voorkomende bijvangst van de tonijnvissers in de oostelijke Stille Oceaan. Hij is levendbarend: het vrouwtje draagt haar jongen twaalf maanden en krijgt er een tot zestien, meestal zes tot twaalf. De IUCN beschouwt hem als kwetsbaar en hij staat in bijlage II van CITES; hij betaalt de prijs van de vinnenhandel, met elk jaar tussen een half miljoen en anderhalf miljoen gevangen dieren.

Waar en wanneer zie je de zijdehaai?

In Costa Rica is de zijdehaai een vaste gast bij het Cocoseiland, het hele jaar door, in het regenseizoen net zo goed als in het droge seizoen. Je komt hem tegen in het blauw van Dirty Rock en boven Bajo Alcyone, midwater tijdens de veiligheidsstops, en vaak onder de romp van de boten voor anker, waar hij nieuwsgierig rondjes draait. In de Rode Zee is hij een van de haaien van de Brothers Islands, waar hij in het blauw langs de wanden trekt.

Hoe duik je met de zijdehaai?

De zijdehaai is niet schuw. Hij komt dichtbij, keert terug, zwemt tussen de duikers door, en zijn nieuwsgierigheid slaat om in opdringerigheid zodra er voedsel in het water is; hem worden zes aanvallen zonder ernstige gevolgen toegeschreven, geen enkele dodelijk. Onder water blijf je bij elkaar, roerloos, met je gezicht naar hem toe, en je zwemt nooit naar hem toe en raakt hem nooit aan. De veiligheidsstops maak je in groep, dicht bij de boot, met een oog op het blauw.