De blauwe haai leeft in open zee: slank als een torpedo, met een diepblauwe rug en lange borstvinnen. Van juli tot oktober cirkelt hij onder de boten op de Condorbank, op de Azoren, op minder dan een meter van de duikers; het is de meest beviste haai ter wereld, en de IUCN classificeert hem als bijna bedreigd.
Waar duik je om de blauwe haai te zien?
Azoren
Hoe herken je een blauwe haai?
De blauwe haai is een slanke, bijna spoelvormige haai met een silhouet als geen ander: een lange, kegelvormige snuit, grote ronde ogen en vooral heel lange, smalle, sikkelvormig gebogen borstvinnen. De rug is diepblauw, bijna indigo, de flanken zijn lichter, de buik is wit: van boven gezien verdwijnt hij in het blauw, van onderen gezien in het licht. Mannetjes meten 1,80 tot 2,80 meter als ze volwassen zijn, vrouwtjes 2,20 tot 3,30 meter; de grootste exemplaren halen 3,80 meter. Hij zwemt langzaam, in lange bochten, en cirkelt rond alles wat hem nieuwsgierig maakt, een boot, een aaskist, een duiker, en komt bij elke ronde een beetje dichterbij.
Blauwe haai in beeld
Hoe leeft de blauwe haai?
Het is de meest verspreide haai ter wereld: hij leeft in alle gematigde en tropische zeeën, tussen 66° noord en 55° zuid, in het open water, meestal van het oppervlak tot 350 meter, en geeft de voorkeur aan water van 12 tot 20 °C. Hij eet vooral pijlinktvissen, daarnaast vissen, van haring tot tonijn, kleine haaien, pelagische krabben en af en toe het kadaver van een walvisachtige. Als grote trekker steekt hij oceanen over: een dier dat in Californië was gemerkt, werd in Japan teruggevangen. De vrouwtjes werpen 4 tot 135 jongen na negen tot twaalf maanden draagtijd; de blauwe haai is geslachtsrijp na vier tot zes jaar en wordt zo'n twintig jaar oud.
Waar en wanneer zie je de blauwe haai op de Azoren?
De Azoren zijn de plek in Europa waar je met hem duikt. Op de Condorbank, een onderzeese berg op 17 kilometer van Faial, lokken de duikcentra van Horta en Madalena hem met een gesloten aaskist, zonder hem te voeren: de duikers hangen in een rij aan de lijn van de boot, tussen 5 en 10 meter, en zien per sessie vijf tot vijftien blauwe haaien langskomen, bijna allemaal mannetjes, van juli tot half oktober, met een piek in augustus en september. In hetzelfde seizoen zit hij ook in het blauw van de Princess Alice Bank. De regionale gedragscode van de Azoren staat hooguit acht duikers en een gids tegelijk in het water toe, tot maximaal tien meter diep, en verbiedt voeren en contact.
Is de blauwe haai bedreigd?
De blauwe haai is goed voor 85 tot 90 procent van de haaien en roggen die als bijvangst aan de beuglijnen en in de netten van de visserij op volle zee belanden, en hij wordt ook bevist om zijn vlees en vinnen: ongeveer 110.000 ton in 2019. De IUCN classificeert hem wereldwijd als bijna bedreigd en in de Middellandse Zee als ernstig bedreigd; hij staat in bijlage II van CITES, die de handel erin reguleert. Op de Azoren heeft hij tijdens een duik nooit iemand verwond: je kijkt hoe hij komt, je raakt hem niet aan, en je gaat uit het water als een dier te opdringerig wordt.
Onze tip
Hang verticaal aan de lijn, met je buddy, tussen 5 en 10 meter, en zwem nooit naar hem toe: hij komt zelf, en hij komt terug. Kijk even vaak achter je als voor je, want hij komt graag van achteren. Geen uitgestoken hand, geen contact, en liever een groothoeklens dan een zoomlens: hij komt tot vlak voor je dome.