Cousteau-reservaat (Îlets Pigeon)

Waarom heet het Cousteau-reservaat zo?

De Îlets Pigeon danken hun naam aan een eigenaar uit de zeventiende eeuw, Anthoine Pigeon; ze heetten ook Îlets à Goyave. Het zijn twee rotsen van andesiet, samen 8 hectare, op het Grand Îlet hooguit 35 m hoog, eigendom van de staat en beheerd door de Office national des forêts. In 1959 test Jacques-Yves Cousteau er zijn duikschotel en wil hij de plek beschermd zien. De naam Cousteau-reservaat komt van de handelaars van Malendure, niet uit een wettekst: tot 2009 verbood alleen een prefectoraal besluit het vissen en ankeren rond de eilandjes.

Het decreet van 3 juni 2009 maakt van de eilandjes en het water eromheen, ongeveer 400 hectare, de mariene kernzone van het nationaal park van Guadeloupe. De eilandjes zijn sinds 1996 ook aangewezen als ZNIEFF, een Frans natuurgebied van ecologisch belang, en horen bij het biosfeerreservaat van de archipel. Een bronzen buste van de commandant waakt op 12 m over de Koraaltuin, en een endemische schorpioen van de eilandjes draagt zijn naam, Oiclus cousteaui.

Welke duiken doe je rond de Îlets Pigeon?

Het Zwembad (La Piscine) ligt in de zeearm tussen de twee eilandjes: beschutte plateaus op minder dan 6 m, waar introductieduiken en duiken met kinderen plaatsvinden. De Koraaltuin (Jardin de Corail) begint op een plateau op een paar meter, komt langs de buste van Cousteau op 12 m en gaat over in een wand waar barracuda's rondzwemmen. Het Aquarium, tussen 5 en 20 m, heeft de meeste sponzen, gorgonen en karetschildpadden. Pointe Carangue loopt af van 12 naar 22 m, in de stroming die de scholen horsmakrelen vasthoudt; Pointe Barracuda opent op de wand, tot 40 m.

De Warme Bronnen (Sources chaudes), aan de noordkant van het Grand Îlet, herinneren eraan dat de eilandjes vulkanisch zijn: een warme bron komt op 26 m uit de bodem, en straaltjes lauw water stijgen tussen de rotsen op. Samen met de wanden is dit de duik voor ervaren duikers.

Hoe gezond is het rif van het Cousteau-reservaat?

De drukst beduikte plek van Frankrijk betaalt de prijs voor zijn populariteit. Het park en de clubs hebben afgesproken het aantal duiken bij de eilandjes tussen 80.000 en 100.000 per jaar te houden, en eind jaren 1990 en begin jaren 2000 zijn langs de kust wrakken afgezonken om andere spots te bieden. De wetenschappelijke monitoring van het park op twaalf meetpunten toont tussen 2012 en 2021 een daling van de koraalbedekking met 54 procent en een stijging van de macroalgen met 16 procent, na de koraalverbleking van 2019 en de ziekte van de harde koralen van 2020. Van oktober 2024 tot juli 2025 liep een overleg over een beheerplan voor de eilandjes.

Welke regels gelden voor duikers in het Cousteau-reservaat?

Elk contact met de vastzittende flora en fauna is een overtreding in de kernzone van het park: je zet geen hand of knie neer, je regelt je trim voor je een schildpad nadert, en je volgt hem niet. Boten ankeren niet, ze maken vast aan de daarvoor bestemde boeien, waarvan die voor professionals alleen voor erkende clubs zijn. Recreatieve visserij is verboden, net als een drone zonder toestemming. De clubs van Malendure weigeren zonnebrandcrème aan boord: een lycra shirt doet het werk. Blijf aan de oppervlakte als groep dicht bij de boot, want rond de eilandjes varen veel kajaks en pendelboten.