Reuzenmanta

Hoe herken je een reuzenmanta?

De reuzenmanta is de grootste rog ter wereld: gemiddeld 4,50 meter spanwijdte, 4 tot 5 meter bij de meeste volwassen dieren, tot 7 meter en bijna drie ton bij de grootste. De schijf is plat en loopt uit in twee grote, driehoekige borstvinnen. Vooraan zitten twee kopvinnen, die tijdens het zwemmen opgerold zijn en zich ontrollen om het water naar de brede, rechthoekige bek te leiden. De staart is lang en heeft geen angel, alleen een verdikking aan de basis. De rug is zwart, donkerbruin of staalblauw, vaak met een lichte rand; de buik is wit, met donkere vlekken die bij elk dier anders zijn. Om hem te onderscheiden van de kleinere rifmanta kijk je naar de buik: bij de reuzenmanta zitten de vlekken vooral op het onderste deel van de buik, en de kopvinnen, de binnenkant van de bek en de kieuwspleten zijn vaak zwart. Sommige exemplaren zijn melanistisch: helemaal zwart, boven en onder.

Hoe leeft de reuzenmanta?

Het is een soort van de open zee. Hij brengt het grootste deel van zijn leven ver van de kust door, volgt de stromingen en trekt naar gebieden met opwellend water dat rijk is aan zoöplankton. Hij zoekt vaak oceanische eilanden op, en daar kom je hem tegen. Hij eet door met open bek langzaam om zijn prooien heen te zwemmen, en neemt ook kleine visjes. Hij heeft het grootste brein van alle vissen, tot 200 gram, en herkent mogelijk zijn eigen spiegelbeeld. Mannetjes zijn geslachtsrijp bij ongeveer 4 meter spanwijdte, vrouwtjes bij ongeveer 5. Na 12 tot 13 maanden draagtijd werpt het vrouwtje één jong, zelden twee, met een spanwijdte van 1,40 meter. Hij reist alleen of in groepen van tot zo'n vijftig dieren.

Waar en wanneer zie je de reuzenmanta in Mexico?

De Revillagigedo-eilanden, 24 tot 36 uur varen van Cabo San Lucas, hebben een vaste populatie die al tientallen jaren wordt gevolgd, en veel dieren hebben een naam. Bij El Boiler, de pinakel van San Benedicto, komen de manta's naar het poetsstation tussen 25 en 30 meter, waar vlindervissen en lipvissen hen van hun parasieten verlossen. Daarna zweven ze boven de duikers, komen terug en zwemmen door hun luchtbellen: ontmoetingen van twintig tot dertig minuten, uniek in de wereld. Je ziet ze ook bij Cabo Pearce en The Canyon. Het liveaboardseizoen loopt van november tot mei, met de beste ontmoetingen van november tot januari en van april tot mei, in water van 23 tot 26 °C.

Is de reuzenmanta bedreigd?

De IUCN classificeert de reuzenmanta als bedreigd: de populaties zijn in twintig jaar sterk gedaald door de visserij, gericht of als bijvangst, in drijfnetten en bodemnetten, terwijl hij vaak vlak onder het oppervlak eet. Doordat hij laat geslachtsrijp wordt, lang draagt en telkens maar één jong krijgt, laat elke vangst blijvende sporen na. Met zijn plankton slikt hij ook microplastics in. In Mexico is er in de Revillagigedo-archipel sinds 2017 geen visserij meer, en het park reguleert er het duiken, zodat deze ontmoetingen die met wilde dieren blijven.