Rifmanta

Hoe herken je een rifmanta?

De rifmanta heeft meestal een spanwijdte van 3 tot 3,50 meter, en tot 5 meter bij de grootste exemplaren; zijn verwant, de reuzenmanta, meet gemiddeld 4 tot 5 meter en leeft in open zee. De rug is donker, de buik wit met zwarte vlekken in een patroon dat bij elk dier anders is, zodat je ze van jaar tot jaar herkent. Twee kopvinnen flankeren de bek, die hij openhoudt om plankton te filteren. Hij heeft geen angel en geen scherpe tanden: hij is ongevaarlijk.

Hoe leeft de rifmanta?

Hij leeft dicht bij de kust en bij de riffen van tropische zeeën. Daar bezoekt hij poetsstations, koraalblokken waar kleine visjes hem van zijn parasieten verlossen, en planktonrijke zones. Om te eten kan hij diep duiken, tot 672 meter in Nieuw-Caledonië. De draagtijd duurt 12 tot 13 maanden voor één jong, dat bij de geboorte 1,40 meter spanwijdte heeft en 9 kilo weegt. Op de vlucht haalt hij 24 km/u, en hij heeft weinig vijanden. Zijn bedreiging is de visserij: de soort staat als kwetsbaar te boek na een sterke daling van de populaties in twintig jaar.

Waar en wanneer zie je de rifmanta?

In de Rode Zee kom je de manta tegen op de afgelegen riffen in het zuiden. Bij Elphinstone zweeft hij van mei tot augustus over de plateaus. Bij Daedalus komt hij eerder in de winter en de lente, van december tot april. Bij de Brothers komt hij in de zomer alleen even langs. Hier blijft een ontmoeting eerder geluk dan een afspraak. Ze vindt plaats aan de rand van de plateaus, in de stroming.

In Thailand is Koh Tachai Pinnacle de mantaspot van de Andamanse Zee. Van december tot mei komen ze boven de pinakels eten of eromheen draaien. Bij Hin Muang komen ze in januari en februari vaak met meerdere tegelijk naar de poetsstations. In Indonesië loopt het seizoen in Raja Ampat van december tot maart. Bij Magic Mountain, in Misool, komen ze naar een ondiep poetsstation. Je ziet ze rondcirkelen tijdens je veiligheidsstop.

In de Stille Oceaan heeft de pas van Boulari, in Nieuw-Caledonië, een poetsstation op een plateau op 13 meter. De manta's komen er het hele jaar, vooral van januari tot april. In Frans-Polynesië komen ze in juni en juli soms langs bij de uitgang van de zuidpas van Fakarava. Ze komen er de eitjes van de tandbaarzen eten. Op de meeste van deze duikspots valt het hoogseizoen tussen december en april.

Is de rifmanta gevaarlijk?

Nee. De manta heeft geen angel, anders dan de pijlstaartroggen, en zijn bek dient alleen om plankton te filteren. Hij is nieuwsgierig en komt graag dicht bij een rustige duiker. De enige regel: raak hem nooit aan, want het slijmlaagje dat zijn huid beschermt, herstelt daar niet van, en zwem niet naar hem toe. Blijf laag, adem rustig en laat hem over je heen zweven.