Apo Island

Hoe maakten de vissers van Apo Island in 1982 een zeereservaat?

Begin jaren 1980 besteedt Angel Alcala, van het mariene laboratorium van Silliman University in Dumaguete, drie jaar aan het overtuigen van de vissers van Apo om een deel van hun rif te sluiten. In 1982 kiezen ze samen 450 meter kust, verlengd met 500 meter naar open zee, en verbieden daar de visserij: het is het op een na oudste zeereservaat van het land. Een comité voor zeebeheer waakt over het reservaat; de biomassa van de grote roofvissen wordt er acht keer zo groot. Het model maakt school: honderden Filipijnse gemeenschapsreservaten zijn erop gebaseerd. In 1994 maakt proclamatie 438 het eiland en zijn wateren tot een beschermd landschap van 691 hectare onder de NIPAS-wet, met een beheerraad. In 2003 bouwt het Shedd Aquarium in Chicago zijn tentoonstelling Wild Reef rond Apo; in 2008 zet het tijdschrift Sport Diver het eiland in zijn top honderd van de beste duikplekken ter wereld.

In december 2011 en december 2012 vernielen de tyfoons Sendong en Pablo de riffen van de reservaatzone aan de zuidoostkust voor bijna 99 procent; de riffen in het noorden blijven gespaard. Het reservaat is sindsdien gesloten, en je duikt aan de andere kusten van het eiland.

Waar duik je rond Apo Island, punt voor punt?

Coconut Point, in het noorden, is de klassieke driftduik: een helling met zachte koralen, tonsponzen en tafelkoralen, waar de stroming scholen horsmakrelen, fuseliers, barracuda's en eenhoornvissen voortduwt, met gestreepte zeeslangen op de bodem; een zandkuil tussen twee wanden biedt een uitweg als de wasmachine op volle toeren draait. Mamsa Point, ernaast, is de plek van de horsmakrelen en de adelaarsroggen, soms te sterk voor wie dan ook. Chapel begint op een ondiepte van koraal en zand, waarna de wand, vol overhangen en kleine grotten, afdaalt tot rond 30 meter: zwart-witte snappers, hondstandtonijnen, bultkoppapegaaivissen, bladvissen. Rock Point en Rock Point West, in het zuiden, hebben de mooiste harde koralen, piramidevlindervissen, roodtandtrekkervissen, hengelaarsvissen en sepia's. Largahan is de helling van donker vulkanisch zand, met gasbellen en macro. Katipanan, een zachte helling tot 18 meter, dient als opfrisduik; Cogon Point, in het oosten, als alternatief bij sterke stroming, met dwergzeepaardjes dieper dan 20 meter en schildpadden onder de overhangen.

Wat kost duiken bij Apo Island, en waarom kan dat veranderen?

Als duiker betaal je PHP 300 per dag, 100 voor de toegang tot het eiland en 200 voor de duikdag, geïnd door de duikcentra en afgedragen aan het eiland; zwemmers en wie aan het oppervlak de schildpadden komt bekijken, betalen eigen tarieven die de beheerraad vastlegt. Die tarieven worden herzien. Een landelijk besluit van het ministerie van Milieu uit 2016 legt in beschermde gebieden een minimum op van PHP 800 voor Filipino's en PHP 1.800 voor buitenlanders; op 20 mei 2026 vroeg de Kamer van Koophandel van Negros Oriental om die tarieven te verlagen, en op die datum was er bij Apo niets veranderd. Houd rekening met een mogelijke verhoging. Sinds 2019 beperkt een besluit van de beheerraad, gebaseerd op een draagkrachtstudie van Silliman University, het aantal duikers en zwemmers per spot en per dag, met tickets en reservering: daarom vertrekken de duikcentra op vaste tijden en vragen ze je de dag ervoor in te schrijven. Je betaalt de tarieven vaak contant.