Monad Shoal en Kimud Shoal

Waarom zijn de voshaaien van Monad Shoal naar Kimud Shoal verhuisd?

Monad Shoal en Kimud Shoal zijn twee onderzeese bergen in de Visayaszee, op 8 en 15 kilometer ten oosten van Malapascua en op 7 kilometer van elkaar. Hun toppen vormen plateaus tussen 12 en 25 meter, en hun flanken zakken tot 200 en 250 meter: uit die diepte komen de pelagische voshaaien bij zonsopgang omhoog om zich door de poetsvissen van hun parasieten te laten ontdoen. Monad Shoal maakte het eiland beroemd: de vissers zagen er de haaien springen, het eerste duikcentrum verkocht de duik eind jaren 1990, en twintig jaar lang was het de enige plek ter wereld waar je de soort zeker te zien kreeg op recreatieve diepte.

Tussen 2020 en 2022 verlieten de voshaaien Monad Shoal voor Kimud Shoal. Tijgerhaaien vestigden zich op de oude spot, en de voshaaien, die niets te winnen hebben bij een rover die groter is dan zijzelf, verplaatsten hun poetsbeurt naar het naburige plateau. Sinds 2022 organiseren de duikcentra van Malapascua de ochtendtocht naar Kimud Shoal. Monad Shoal wordt nog gedoken, dieper, voor de tijgerhaai, die ongeveer één keer per week wordt gezien.

Hoe verloopt de duik bij zonsopgang op Kimud Shoal?

Je verzamelt tussen 4.30 en 5.30 uur bij het duikcentrum, afhankelijk van het getij en het seizoen. De banca doet 45 minuten tot een uur over de tocht naar Kimud Shoal. Je daalt langs de meerlijn af naar het plateau, op 12 meter, en de gids zet de groep achter een touw dat tussen betonblokken is gespannen, tegenover het poetsstation, tussen 12 en 22 meter. Dan wacht je, roerloos, met neutraal drijfvermogen. De haai komt uit het donker, draait rondjes boven het station, laat de poetsvissen hun werk doen, verdwijnt en komt terug. De ontmoetingen duren van een paar seconden tot enkele minuten; een duiker die naar voren zwemt of een lamp aandoet, jaagt hem voor iedereen weg. Je maakt twee duiken na elkaar op hetzelfde plateau, met een interval aan boord, en de boot is terug op Bounty Beach voor het ontbijt.

Hoe betalen duikers het reservaat van Monad Shoal?

Monad Shoal is sinds 2002 een gemeentelijk beschermd zeegebied, 184 hectare met een bufferzone van 500 meter, waar elke vorm van visserij verboden is. In 2010 richtten enkele duikcentra het Malapascua Marine Protection Fund op, gefinancierd met een bijdrage per duiker, om patrouilles te betalen. Voormalige vissers, opgeleid tot Bantay Dagat, de bewakers van de zee, houden de ondiepte in de gaten vanuit drie kleine bootjes en een patrouilleboot die de provincie Cebu in 2015 leverde. Datzelfde jaar werden Monad Shoal en Gato Island het eerste reservaat voor haaien en roggen van de Filipijnen, en verbood de provincie de vangst van en de handel in alle soorten haaien en roggen in haar wateren. De reservaatrechten, PHP 300 per dag, en het recht voor Kimud Shoal, PHP 100, worden door de duikcentra geïnd en aan de gemeenten afgedragen.

Wat duik je de rest van de week rond Malapascua?

Gato Island, op een uur met de banca, is een rots met een tunnel van 30 meter dwars door het eiland, met duiken tussen 5 en 24 meter: witpuntrifhaaien die in de grotten slapen, veel gestreepte zeeslangen, zeekatten en naaktslakken op de wanden. Kalanggaman, op twee uur naar het oosten, is een bank van wit zand op een wand die tot meer dan 200 meter afloopt; het eiland kost PHP 1.000 per dag. Het rif bij de vuurtoren, op de noordwestpunt van Malapascua, duik je bij schemering, tussen 5 en 10 meter: rond 18.00 uur komen de mandarijnvissen uit de vertakte koralen voor hun baltsritueel, een schouwspel van een paar minuten dat je zonder wit licht bekijkt. De nachtduiken op de riffen van het eiland maken het programma compleet: scholen gestreepte koraalmeervallen, heremietkreeften en zebrakrabben op vuurzee-egels.