Grijze rifhaai

Hoe herken je een grijze rifhaai?

De grijze rifhaai, ook zwartstaartrifhaai genoemd, heeft het klassieke uiterlijk van een rifhaai, met een brede, ronde snuit en grote ogen. De meeste exemplaren zijn kleiner dan 1,90 meter. Twee details onderscheiden hem van zijn verwanten: zijn eerste rugvin, wit of met een witte punt, terwijl de andere vinnen in zwart eindigen, en vooral de brede zwarte rand langs de achterkant van zijn staartvin. Tussen de twee rugvinnen heeft hij geen richel.

Hoe leeft de grijze rifhaai?

Het is een van de meest voorkomende rifhaaien van de Indo-Pacific, van Paaseiland tot Zuid-Afrika, vaak in ondiep water bij steile wanden. Als wendbare en snelle jager eet hij vooral beenvissen en koppotigen, en door zijn zelfverzekerde gedrag domineert hij de meeste andere rifhaaien, ondanks zijn formaat. Verschillende dieren vestigen zich op een vaste plek op het rif, waar ze steeds terugkomen; het zijn eerder sociale dan territoriale dieren. Overdag vormen ze groepen van 5 tot 20 dieren vlak bij de randen van het rif, en 's avonds gaan ze uiteen om te jagen. De soort staat als bedreigd te boek.

Waar en wanneer zie je de grijze rifhaai?

In de Rode Zee leeft de grijze rifhaai het hele jaar op de afgelegen riffen in het zuiden. Bij de Brothers zie je hem bijna gegarandeerd op de noord- en zuidplateaus van Small Brother. Je ziet hem ook aan de rand van de plateaus van Daedalus en op de pinakels van St. John's, met Habili Ali voorop. Bij Elphinstone komt hij alleen langs. Hij laat zich vooral 's ochtends zien, aan de rand van de plateaus, in de stroming, tussen 20 en 40 meter.

In de Indische Oceaan, op de Malediven, zie je hem het hele jaar. Bij Fish Head hangen er 10 tot 20 aan de punt, met de kop in de stroming. In Indonesië verschilt het seizoen per regio. Bij Castle Rock, in Komodo, zie je er gemiddeld 5 tot 12 per duik, roerloos in de stroming voor de pinakel. Het hoogseizoen loopt van april tot november, met tot 20 haaien van juli tot september. In Raja Ampat loopt het hoogseizoen van oktober tot april.

In de Stille Oceaan, in Frans-Polynesië, telt de zuidpas van Fakarava het hele jaar gemiddeld 600 grijze rifhaaien, die stil in de stroming hangen. Tijdens het paaien van de tandbaarzen, in juni en juli, zijn het er nog meer. In de pas van Tiputa, op Rangiroa, verzamelen ze zich in juni met honderden in de canyons. Wil je er zoveel mogelijk zien, ga dan in juni naar Frans-Polynesië.

Hoe gedraag je je bij grijze rifhaaien?

Hij komt graag dicht bij duikers die aan de rand van een plateau liggen, en hij is nieuwsgierig. Hij heeft ook een beroemde dreighouding, als hij zich in het nauw gedreven voelt: gebogen rug, omlaag gerichte borstvinnen, stijf en schokkerig zwemmen. Zie je die, ga dan langzaam achteruit, met je gezicht naar hem toe, zonder haast en zonder hem de weg naar open water af te snijden. Als je als groep bij elkaar en roerloos blijft, zul je die houding nooit zien.